Perks Overwatch 2: Blizzard Vừa Biến Mỗi Trận Đấu Thành Hai Trận Đấu

Hai giờ sáng ở Thành Đô. Tôi vẫn ngồi trước màn hình, mắt dán vào một trận đấu xếp hạng mà lẽ ra tôi đã tắt từ lâu. Đội của tôi đang thua, thế rồi Bastion bật Self-Repair ở phút thứ sáu, hồi lại một đoạn máu mà đáng lẽ hắn không được phép có. Cả trận đảo chiều. Tôi không ngủ được sau đó, không phải vì pha đó đẹp, mà vì tôi nhận ra một điều: thứ vừa cứu đội tôi không phải kỹ năng cá nhân, cũng không phải đội hình. Nó là một giao diện lựa chọn mà chưa ai hiểu hết.

Nếu Blizzard giữ nguyên hệ thống Perks như bản hiện tại, thì trong vòng hai mùa giải tới, Overwatch 2 sẽ không còn là trò chơi mà người ta từng biết. Tôi nói điều này với một điều kiện rõ ràng: hệ thống phải được bật trong chế độ thi đấu chuyên nghiệp. Nếu nó chỉ nằm ở chế độ chơi nhanh, thì toàn bộ bài phân tích này sụp đổ, và tôi sẽ là người đầu tiên đứng ra thừa nhận điều đó.

Đêm ấy tôi không ngủ—Overwatch dạy tôi rằng mọi thứ tưởng như không thể đều có giá của nó.

Bối cảnh: Perks thực chất là gì

Hãy bắt đầu từ phần mà tài liệu gốc nói rõ nhất, để chúng ta không tranh luận trên nền cát lún.

Perks là hệ thống nâng cấp mở khóa ngay trong trận. Mỗi anh hùng có một bộ Perk riêng, không dùng chung, không phải chỉ số cộng thêm kiểu cũ. Trong một trận, mỗi anh hùng lên cấp hai lần. Cấp một mở ra lựa chọn Perk Minor. Cấp hai mở ra lựa chọn Perk Major. Bạn chọn một trong số các lựa chọn được đưa ra, và lựa chọn đó thay đổi cách anh hùng vận hành trong phần còn lại của trận đấu.

Điểm tích lũy kinh nghiệm đến từ bốn nguồn: chơi mục tiêu, hạ gục và hỗ trợ hạ gục, hồi máu, và cứu đồng đội. Đây là chi tiết mà tôi muốn bạn ghi nhớ, bởi vì nó không trung tính chút nào. Bốn nguồn đó đều thưởng cho việc có mặt trong giao tranh tổ đội. Không có nguồn nào thưởng cho việc đi lẻ, đẩy sâu, hay tạo áp lực ở cánh xa.

Cơ chế đổi anh hùng cũng được điều chỉnh. Khi bạn đổi sang một anh hùng khác, anh hùng mới bắt đầu từ cấp một. Nhưng nếu bạn quay lại anh hùng cũ, Perk của người đó mở nhanh hơn so với lần đầu. Chi tiết nhỏ này, tôi tin, là hạt giống của chiến thuật lớn nhất mà giới chuyên nghiệp sẽ khai thác trong nửa năm tới.

Và cuối cùng, một nhóm Perk đặc biệt mà tài liệu gọi là Perk hồi tố. Chúng tái tạo những kỹ năng đã bị xóa khỏi Overwatch 2: Self-Repair của Bastion, Barrier của Orisa. Đây là dữ kiện có thể kiểm chứng, không phải phỏng đoán.

Từ bốn dữ kiện đó, tôi rút ra một kết luận. Hệ thống Perks không phải một bản vá—nó là một lớp tiến trình song song được nhét vào bên trong mỗi trận đấu, và mọi phân tích esports truyền thống đều đang vận hành trên một giả định đã hết hiệu lực.

Phần lõi: Đường cong sức mạnh động và cái bẫy tuyết lăn

Sức mạnh giờ đây là một đường cong, không phải một con số

Trong esports truyền thống, chúng ta phân tích trận đấu bằng giả định rằng sức mạnh anh hùng gần như cố định trong suốt trận. Bạn chọn đội hình, bạn biết đội hình đó mạnh yếu ra sao, và kết quả phụ thuộc vào thực thi và đọc trận.

Perks phá vỡ giả định đó. Cùng một anh hùng, ở phút thứ hai và ở phút thứ tám, là hai thực thể khác nhau. Điều này có nghĩa là mọi mốc thời gian trong trận đấu đều trở thành một điểm gãy tiềm năng. Ai đạt cấp hai trước sẽ có một cửa sổ lợi thế. Ai đạt cấp hai sau, trong khi đối thủ đã có Major Perk, sẽ phải chơi phòng ngự trong một khoảng thời gian mà trước đây họ không phải làm vậy.

Đây là lý do tôi gọi Perks là một bản vá mềm nằm trong trận. Bạn không thể xem bảng ghép trận trước giờ bóng lăn và đoán ra kết quả nữa. Bạn phải theo dõi nhịp độ tích lũy.

Perk hồi tố và khái niệm sức mạnh bóng ma

Tôi muốn dành riêng một đoạn cho nhóm Perk hồi tố, bởi đây là phần mà tôi cho là nguy hiểm nhất, và cũng là phần mà truyền thông đang đánh giá thấp.

Bastion mất Self-Repair khi Overwatch chuyển sang Overwatch 2. Orisa mất Barrier. Hai kỹ năng đó bị gỡ vì lý do cân bằng. Giờ đây, thông qua Perks, chúng quay trở lại dưới dạng lựa chọn trong trận. Những anh hùng này bỗng nhiên tiếp cận được thứ mà tôi gọi là sức mạnh bóng ma—sức mạnh đến từ một phiên bản trò chơi đã chết.

Hãy nghĩ về ý nghĩa chiến thuật. Orisa trở lại với Barrier không còn là một brawler thuần túy. Cô trở thành một dạng tank lai, có khả năng dựng tường che chắn cho đội hình trong những pha giữ điểm mà trước đây cô không thể làm. Điều đó thay đổi toàn bộ cách bố trí đội hình quanh cô, thay đổi cách đối phương phải tiếp cận góc bản đồ, thay đổi cả cách huấn luyện viên thiết kế pha giao tranh.

Với Bastion, Self-Repair tạo ra những mô hình duy trì sinh tồn mà không ai có thể luyện tập trước, bởi vì chúng không tồn tại trong bất kỳ bản dữ liệu hiện hành nào. Bạn không thể scrim với một thứ chỉ xuất hiện khi một người chơi đạt cấp hai và chọn đúng Perk.

Tôi tin rằng nhóm Perk hồi tố sẽ là nguồn gốc của phần lớn các bản vá khẩn cấp trong sáu tháng tới, bởi vì chúng đưa trở lại những kỹ năng đã bị xác định là quá mạnh trong phiên bản cũ.

Cú đổi anh hùng và trò chơi tích trữ Perk

Đây là phần tôi hào hứng nhất, và cũng là phần gây tranh cãi nhất.

Cơ chế nói rằng đổi anh hùng đặt bạn về cấp một, nhưng quay lại anh hùng cũ thì Perk mở nhanh hơn. Về mặt thiết kế, đây là một cố gắng để trừng phạt việc đổi tướng liên tục. Về mặt thực thi, nó tạo ra một chiến thuật mới mà tôi tin các đội chuyên nghiệp sẽ sớm phát hiện.

Hãy tưởng tượng bạn đang chơi một đội hình có hai anh hùng chia sẻ một vai trò. Bạn ép đối thủ đổi tướng bằng áp lực, buộc họ mất tiến trình Perk. Sau đó bạn quay lại anh hùng chính của mình, tận dụng tốc độ mở Perk tăng cường để lấy lại đà nhanh hơn. Đây là một dạng giao dịch tiến trình—bạn đánh đổi thời gian lấy lợi thế Perk.

Tôi gọi đây là chiến thuật tích trữ Perk. Nó biến việc đổi tướng từ một hành động phản ứng thành một công cụ chủ động gây nhiễu. Và nó chỉ hoạt động nếu bạn có một đội hình đủ linh hoạt để thực hiện.

Ai được lợi, ai bị bỏ lại

Bốn nguồn kinh nghiệm—mục tiêu, hạ gục và hỗ trợ, hồi máu, cứu đồng đội—vẽ ra một bức tranh rất rõ về việc ai được thưởng.

Người chơi bám mục tiêu được thưởng. Người chơi hỗ trợ được thưởng. Người chơi tham gia giao tranh tổ đội được thưởng.

Người chơi đi lẻ bị bỏ lại. Sniper ngồi xa không tham gia giao tranh tổ đội tích lũy chậm hơn. Flanker hoạt động ở cánh xa, dù tạo được mối đe dọa, không nhận được dòng kinh nghiệm tương xứng. Đây là một thay đổi cấu trúc nhắm vào một lối chơi cụ thể, dù tài liệu gốc không nói thẳng ra như vậy.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi qua nhiều mùa giải Overwatch, tôi nhận thấy các lối chơi ám sát và tạo áp lực cánh luôn là thứ bị đánh giá thấp trong các hệ thống tính điểm. Lần này thì khác: hệ thống không chỉ đánh giá thấp, nó chủ động không thưởng.

Hệ thống Perks thưởng cho sự hiện diện tập thể và trừng phạt sự hiện diện đơn độc, và điều đó có nghĩa là các đội hình dựa trên áp lực cánh sẽ mất dần chỗ đứng cho tới khi có bản điều chỉnh.

Vấn đề của người xem

Overwatch vốn đã khó xem. Nhiều hiệu ứng, nhiều anh hùng, nhiều lớp thông tin cùng lúc. Perks thêm một lớp nữa: trạng thái tiến trình của từng anh hùng trên bản đồ.

Bình luận viên giờ đây phải truyền đạt thêm thông tin: ai đã lên cấp hai, họ chọn Perk gì, lựa chọn đó thay đổi cục diện ra sao. Nếu giao diện thi đấu không hiển thị rõ, người xem phổ thông sẽ lạc lối. Nếu hiển thị quá nhiều, màn hình trở thành một bảng dữ liệu.

Đấu trường trống vắng, nhưng tôi thấy rõ hơn bao giờ hết: meta cũ đang chết dần.

Vấn đề khóa bản vá ở giải đấu

Đây là rủi ro mà tôi cho là nghiêm trọng nhất về mặt thể chế.

Tài liệu nói rằng các anh hùng mới sẽ được thêm Perk, và cập nhật diễn ra mỗi hai mùa. Điều đó có nghĩa là trạng thái của hệ thống thay đổi liên tục. Ở một sự kiện LAN, ban tổ chức phải quyết định dùng phiên bản nào. Nếu họ khóa bản vá cũ để đảm bảo công bằng, họ tạo ra một giải đấu không phản ánh trò chơi thật. Nếu họ dùng bản mới nhất, các đội có ít thời gian chuẩn bị sẽ bị thiệt.

Không có câu trả lời đúng. Chỉ có lựa chọn ít sai hơn.

Góc phản biện: Nơi tôi có thể sai

Tôi luôn để phần này ở cuối, bởi vì một lời tiên tri không có điều kiện thoát là một lời nói suông.

Thứ nhất, tôi thiếu toàn bộ dữ liệu cân bằng. Không có tỉ lệ thắng, không có tỉ lệ chọn, không có tỉ lệ cấm. Mọi kết luận của tôi về sức mạnh của Perk hồi tố, về chiến thuật tích trữ Perk, về việc lối chơi cánh bị suy yếu—tất cả đều ở mức giả thuyết. Tôi nói rõ điều đó để bạn biết ranh giới giữa phân tích và phỏng đoán.

Thứ hai, tôi không biết hệ thống có được bật trong chế độ thi đấu chuyên nghiệp hay không. Tài liệu gốc thuần túy là bài giải thích cơ chế, không đề cập đến chính sách thi đấu. Nếu Perks chỉ tồn tại ở chế độ chơi nhanh và arcade, thì toàn bộ bài này nên được đọc như một bài học thiết kế, không phải một dự báo về meta chuyên nghiệp.

Thứ ba, tôi không biết Perks có yếu tố kiếm tiền hay không. Nếu Perk bị khóa sau battle pass, hoặc có biến thể trả phí, thì vấn đề không còn là cân bằng chiến thuật mà là tính toàn vẹn của sân chơi. Đây là rủi ro mà tôi không có đủ thông tin để đánh giá, nên tôi dán nhãn nó là chưa xác minh và tách khỏi phần luận chiến.

Thứ tư, tôi có thể đang đọc sai về mệt mỏi đổi mới. Overwatch 2 đã trải qua nhiều thay đổi lớn kể từ khi ra mắt. Một bộ phận người chơi có thể xem Perks như một thay đổi không cần thiết nữa. Nếu phản ứng cộng đồng tiêu cực đủ mạnh, Blizzard có thể thu hẹp phạm vi hệ thống, và mọi phân tích về chiều sâu chiến thuật trở thành học thuật.

Hot-take không phải phán xét hấp tấp—nó là cách tôi yêu esports bằng lý trí của kẻ ngoài cuộc.

Điều tôi đặt cược

Tôi đặt một cược có điều kiện, có mốc thời gian, và có tiêu chí kiểm chứng.

Dự đoán thứ nhất. Nếu Perks được bật trong chế độ thi đấu chuyên nghiệp, thì trong vòng sáu tháng, tỉ lệ chọn các anh hùng sở hữu Perk hồi tố mạnh sẽ tăng đáng kể ở giai đoạn đầu trận, và Blizzard sẽ phải tung ra ít nhất một bản vá khẩn cấp nhắm vào một trong số đó.

Dự đoán thứ hai. Nếu các đội chuyên nghiệp có đủ thời gian chuẩn bị, chúng ta sẽ thấy bằng chứng về chiến thuật tích trữ Perk trong vòng một mùa giải—cụ thể là các pha đổi tướng có chủ đích nhằm phá tiến trình của đối phương, sau đó quay lại anh hùng chính.

Dự đoán thứ ba. Nếu hệ thống không được bật trong thi đấu chuyên nghiệp, tôi sai, và tôi sẽ viết một bài khác để nói rõ điều đó, kèm theo ngày tháng của dự đoán gốc này.

Tôi không sợ sai. Tôi sợ viết một câu mà không có con số nào bảo vệ nó.

Suy nghĩ để lại

Có một điều tôi nghĩ về nhiều hơn cả hệ thống Perks.

Trong nhiều năm, tôi theo dõi cách các bộ môn thể thao điện tử đối xử với sự phức tạp. Khi một trò chơi trở nên khó hiểu với khán giả, phản ứng mặc định là đơn giản hóa. Bỏ bớt cơ chế. Giảm lớp thông tin. Làm cho nó dễ xem hơn.

Perks đi ngược lại. Nó thêm một lớp nữa vào một trò chơi vốn đã dày đặc. Blizzard đang đặt cược rằng người chơi và khán giả của họ đủ trưởng thành để hấp thụ thêm chiều sâu, rằng sự phức tạp không phải kẻ thù của sự phổ biến nếu nó được giải thích đúng.

Tôi không biết họ đúng hay sai. Nhưng tôi biết điều này: nếu hệ thống này thành công, nó sẽ thay đổi cách mọi trò chơi thi đấu đối xử với khái niệm cân bằng. Thay vì cân bằng ở cấp độ anh hùng, chúng ta sẽ cân bằng ở cấp độ tiến trình. Đó là một định nghĩa khác của công bằng, và tôi chưa chắc nó tốt hơn.

Câu hỏi mà tôi để lại cho bạn: khi một trận đấu có thể được định đoạt bởi một lựa chọn ở phút thứ sáu mà không ai nhìn thấy trước giờ bóng lăn, thì chúng ta đang xem thể thao, hay đang xem một trò chơi chiến thuật theo lượt được ngụy trang thành thể thao?